Turşu kurmanın asıl mevsimi sonbahardır: Eylül, Ekim ve Kasım. Bu aylarda salatalık, biber, lahana ve havuç gibi turşuluk sebzeler hem en bol hem en uygun fiyatlıdır. Ancak turşu yılın her ayında kurulabilir, önemli olan o dönemin mevsiminde olan sebzeyi seçmektir.
Turşu Mevsimi Ne Zaman Başlar?
Türkiye’de turşu kurma geleneği, yaz sonunun bereketiyle başlar. Ağustos sonu ve Eylül, bahçenin son ürünlerinin toplandığı, sebzenin hem en lezzetli hem en ekonomik olduğu dönemdir. Sofraları kışa hazırlama fikri de tam burada devreye girer: turşu, aslında mevsimi dondurup saklama sanatıdır.
Hangi Ayda Hangi Turşu Kurulur?
| Dönem | Turşuluk sebzeler | Not |
|---|---|---|
| Eylül | Kornişon/salatalık, sivri ve çarliston biber, yeşil domates, acur | Sezonun açılışı; salatalık hâlâ bol ve diri |
| Ekim | Lahana, havuç, karnabahar, pancar, biber | Zirve ay; kışlık büyük kavanozlar bu ayda kurulur |
| Kasım | Lahana, turp, kereviz, pancar | Kış turşusunun son hazırlık ayı |
| Aralık–Şubat | Pancar, şalgam, lahana | Kışın kurulan turşular; daha uzun fermantasyon |
| Mart–Mayıs | Yeşil erik, enginar, taze sarımsak | İlkbaharın kısa ama keyifli turşu penceresi |
| Haziran–Ağustos | Acur, kelek, biber, taze fasulye | Yazlık, hızlı tüketilen turşular |
Bölgeye göre bu takvim 2–4 hafta kayabilir. Sahil bölgelerinde sezon erken açılır, iç bölgelerde biraz geç.
Neden Sonbahar Turşu İçin En İyi Zaman?
Üç basit sebep var:
- Bolluk: Sebze en bol olduğu dönemde en lezzetli ve en uygun fiyatlıdır.
- Doku: Sonbahar sebzeleri genellikle daha diri ve sulu olur; bu da turşunun çıtırlığını korumasına yardımcı olur.
- Zamanlama: Fermantasyon haftalar sürer. Eylül–Ekim’de kurulan turşu, kış sofralarına tam vaktinde yetişir.
Turşu Kurduktan Ne Kadar Sonra Yenir?
Turşu aceleye gelmez. Doğal fermantasyonda turşunun tadına gelmesi genellikle birkaç hafta sürer; kullanılan sebzeye, tuz oranına ve ortam sıcaklığına göre bu süre değişir. Serin ortamda fermantasyon yavaşlar, ılık ortamda hızlanır. En doğru yöntem: arada tadına bakmak.
Turşu Kurmaya Vaktin Yoksa
Turşu kurmak keyifli ama zaman ve yer isteyen bir iş. Eğer sezonu kaçırdıysan ya da mutfakta kavanozlara ayıracak alanın yoksa, bu geleneği hazır haliyle sofrana taşıyabilirsin. Berrak turşuları geleneksel tariflerle, cam kavanozda hazırlanır, mevsimini bekleyip kendi vaktinde kurulmuş turşunun tadını verir.
Sıkça Sorulan Sorular
Turşu hangi ayda kurulur? En yaygın turşu kurma ayları Eylül, Ekim ve Kasım’dır. Ekim, klasik turşu sezonunun zirvesidir.
Turşu mevsimi ne zaman? Turşu mevsimi sonbaharda, yaklaşık Eylül’den Kasım’a kadar sürer.
Kışlık turşu hangi ayda yapılır? Kışlık turşular genellikle Ekim ve Kasım aylarında kurulur; böylece kış boyunca tüketime hazır olur.
Yazın turşu kurulur mu? Kurulur. Yaz aylarında acur, kelek ve biber gibi sebzelerle daha hızlı tüketilen turşular hazırlanır.
Turşu ne kadar sürede olur? Doğal fermantasyonda genellikle birkaç hafta sürer; sebzeye, tuz oranına ve sıcaklığa göre değişir.
Sezonu beklemeden denemek için Berrak’ın turşularına göz atabilirsiniz.
